Bu yazı kültürel ve bilgilendirici amaç taşır. İnanç ve gelenek anlatımları, kanıtlanmış bir etki veya sonuç vaadi olarak değerlendirilmemelidir.
Beklenmedik bir mesaj, sizi tanıdığını veya özel bir sorununuzu bildiğini ileri sürebilir. Böyle bir iletişimi değerlendirmek için önce mesajın gerçek kaynağını ve ne istediğini anlamak gerekir. İsminizin doğru yazılmış olması ya da genel bir duygunuza değinilmesi, gönderenin hayatınız hakkında özel bilgi sahibi olduğunu kanıtlamaz.
Mesajın iddiasını küçük parçalara ayırın
Size tam olarak ne söyleniyor, bunu hangi bilgiye dayanarak söylüyorlar ve sizden hangi adımı istiyorlar? Bu üç soruyu ayrı ayrı değerlendirin. Herkese uyabilecek mutsuzluk, ayrılık, para sıkıntısı veya kıskançlık gibi ifadeler kişiye özel görünse de oldukça geneldir. Bir mesajın korkutucu tonu, içeriğini daha doğru yapmaz. Tanımadığınız bir kişinin size ait gizli bir bilgiyi bildiğini söylemesi durumunda önce bunun sosyal medya profilinizden veya daha önce paylaştığınız bir içerikten öğrenilip öğrenilemeyeceğini düşünün.
Acele ve gizlilik baskısını fark edin
Hemen ödeme yapılmazsa bir felaket olacağını, kimseye anlatmamanız gerektiğini veya tek yardım kaynağının gönderen kişi olduğunu söyleyen iletişimler, sakin düşünmeyi zorlaştırır. Bu durumda sohbeti durdurup güvendiğiniz bir kişiyle değerlendirme yapabilirsiniz. Mesaj içindeki bağlantıya tıklayarak banka veya sosyal medya hesabınıza giriş yapmayın. Doğrulama kodlarını, parolaları ve uzaktan erişim izinlerini paylaşmayın. Önceden görüştüğünüz bir hesap bile beklenmedik ödeme veya hesap bilgisi değişikliği gönderiyorsa, bildiğiniz ayrı bir iletişim kanalından teyit etmek yararlı olur.
İletişimi güvenli biçimde sonlandırmak
Cevap vermemek, hesabı engellemek veya uygulamanın şikâyet aracını kullanmak mümkündür. Tehdit ya da şantaj varsa mesajları silmeden önce kendiniz için kaydedin ve uygun resmi başvuru yollarını değerlendirin. Bir hesabın adını kamuya açık paylaşırken başkalarının kimlik ve iletişim bilgilerini yaymamaya özen gösterin. Daha önce bilgi veya para göndermiş olmak, yeni taleplere uymak zorunda olduğunuz anlamına gelmez. Ödeme hesabınızın güvenliğiyle ilgili kaygınız varsa doğrudan bankanızın bilinen kanallarına başvurun. Konuyu tek başınıza çözmek zorunda hissetmeden destek istemek önemli bir adımdır.
Okurken kendinize sorabileceğiniz sorular
- Mesajdaki bilgi gerçekten kişiye özel mi, yoksa herkese uyabilecek kadar genel mi?
- Benden para, şifre, doğrulama kodu veya acele bir karar isteniyor mu?
- Göndereni mesajdaki bağlantılar dışında bir kanaldan doğrulayabiliyor muyum?